Финансиска поддршка за работодавачите за исплата на платите април и мај (нова уредба од 28.4), ажурирано на 1.5

0
993

Оваа нова уредба треба да ја замени претходната уредба за финансиска поддршка за работодавачите и носи неколку промени во однос на претходната уредба. Уредбата е изменета и дополнета во Службен весник 113 од 1.5.2020. Деловите кои на 1.5 се исфрлени или изменети подолу се прецртани додека додадениот текст е во сина боја. Во црвена боја се обележани главните разлики меѓу оваа уредба и првата која беше повлечена.

Дефиниција за работодавач

„Работодавач“ во смисла на оваа уредба е:

  • секој правен субјект кој вработува работници врз основа на договор за вработување,
  • физичко лице кое вработува работници врз основа на договор за вработување и
  • работодавач корисник согласно со Законот за приватни агенции за вработување.

Висина на поддршката

Предмет на финансиска поддршка е исплатата на платите на работниците кај работодавачот-барател на финансиска поддршка за месеците април и мај 2020 година, во износ најмногу до 14.500 денари месечно по работник, согласно со работното време (полно или неполно работно време) на кое е пријавен работникот, намалено за работното време за кое работникот остварува надоместок на плата кој не паѓа на товар на работодавачот.

Услови за користење на поддршката на ниво на работодавач

Тука ќе идентификуваме важна разлика во однос на претходната уредба – изземањето на вонредните еднократни приходи при калкулирањето на разликата во приходите!

  • Намалување на приходите од редовно работење од 30% мерено, зависно од тоа дали барателот работел цела 2019, или е запишан во соодветен регистар после март 2019, или врши сезонска дејност, на еден од следните начини:
    • Намалувањето на вкупните приходи намалени за одделни еднократни приходи кои не произлегуваат од редовното работење на работодавачот-барател на финансиска поддршка остварени во месец април 2020 година или во месец мај 2020 година да изнесува повеќе од 30% во однос на месечниот просек на вкупните приходи намалени за одделни еднократни приходи кои не произлегуваат од редовното работење остварени во 2019 година.
    • За работодавач-барател на финансиска поддршка кој е запишани во соодветен регистар (основање) после месец март 2019 година, намалувањето на вкупните приходи намалени за одделни еднократни приходи кои не произлегуваат од редовното работење на работодавачот-барател на финансиска поддршка остварени за месец април 2020 година или месец мај 2020 година да изнесува повеќе од 30% во однос на месечниот просек на вкупните приходи намалени за одделни еднократни приходи кои не произлегуваат од редовното работење на работодавачот-барател на финансиска поддршка остварени од денот на запишувањето во соодветен регистар во 2019 година и месеците јануари и февруари 2020 година.
    • За работодавачот-барател на финансиска поддршка кој врши дејност од сезонски карактер, намалувањето на просечните вкупни приходи намалени за одделни еднократни приходи кои не произлегуваат од редовното работење на работодавачот-барател на финансиска поддршка остварени за последниот сезонски период од 4 месеци споредено со просечните вкупни приходи намалени за одделните еднократни приходи кои не произлегуваат од редовното работење на работодавачот-барател на финансиска поддршка остварени за сезонскиот период од истите 4 месеци во претходната година да изнесува повеќе од 30%.
  • Работодавачот-барател на финансиска поддршка да не исплатува дивиденда на сопствениците, како и да нема извршено исплата по основ на награда за деловна успешност (учество во добивка, бонус) или друг вид на годишна награда нема извршено исплата по основ на награда за деловна успешност на работодавачот со шифра 102 во МПИН образецот на вработените и органите на управување и надзор на работодавачот-барател на финансиска поддршка, од денот на влегувањето во сила на оваа уредба, до денот исплатата на платата за месец мај 2020 година и
  • Најмногу 10% од вкупниот број на вработени кај работодавачот-барател на финансиска поддршка да имаат поединечна месечна нето плата над 120.000 денари месечно по вработен, за месецот за кој се бара финансиска поддршка. Работодавачот-барател на финансиска поддршка кој на повеќе од 10% од вкупниот број вработени им исплатува поединечна нето плата повисока од 120.000 денари за месецот за кој се бара финансиска поддршка не ги исполнува условите од првата реченица на оваа точка.

Тука ќе ја споменеме втората важна разлика во однос на претходната уредба – намалувањето на ригидноста на одредбите за задржување на бројот на вработените лица и отстранување на кривичната одговорност од новата уредба.

Со измените на уредбата од 1.5 беше редефиниран следниот услов: за времетраење на финансиската поддршка согласно со оваа уредба со законска сила и два месеци после нејзиното престанување (заклучно со месец јули 2020 година) бројот на вработени кај работодавачот кој користи финансиска поддршка за исплата на плати, во однос на бројот на вработени во месец април 2020 година, не смее да се намалува, освен заради:

  • пензионирање и смрт на работник,
  • откажување на договорот за вработување од страна на работникот,
  • откажување на договорот за вработување без отказен рок од страна на работодавачот поради кршење на работниот ред и дисциплина или работните обврски,
  • спогодбено преземање на работник,
  • престанување на важноста на договорот за вработување врз основа на судска пресуда и
  • престанување на важноста на договорот за вработување поради утврдена трајна неспособност за работа.

Вкупниот број на вработени кај работодавачот – корисник на финансиска поддршка не смее да се намали заклучно со месец јули 2020 година за повеќе од:

  • 15% кај работодавач кој имал до 50 вработени во месецот за кој користел финансиска поддршка,
  • 10% кај работодавач кој имал од 51 до 250 вработени во месецот за кој користел финансиска поддршка и
  • 5% кај работодавач кој имал над 250 вработени во месецот за кој користел финансиска поддршка.

Ако намалениот број на вработени е нецел број, бројот се заокружува на првиот поголем цел број. Бројот на вработени што работодавачот корисник на финансиска поддршка треба да го задржи за пропишаното време ги вклучува вработените на неопределено време, определено време и вработените со работно време пократко од полното работно време.

Дополнително, за времетраење на финансиската поддршка согласно со оваа уредба со законска сила и два месеци после нејзиното престанување (заклучно со месец јули 2020 година) бројот на вработени кај работодавачот кој користи финансиска поддршка за исплата на плати, со исклучок на пензионираните и починати работници, во однос на бројот на вработени во месец март 2020 година, не смее да се намали за повеќе од:

  • 15% кај работодавач кој имал до 50 вработени во месецот за кој користел финансиска поддршка,
  • 10% кај работодавач кој имал од 51 до 250 вработени во месецот за кој користел финансиска поддршка и
  • 5% кај работодавач кој имал над 250 вработени во месецот за кој користел финансиска поддршка.

Ако намалениот број на вработени е нецел број, бројот се заокружува на првиот поголем цел број. Бројот на вработени што работодавачот корисник на финансиска поддршка треба да го задржи ги вклучува вработените на неопределено време, определено време и вработените со работно време пократко од полното работно време.

Начин на пресметка на пад на приходот

Падот на приходот го мериме едноставно, на следниот начин:

  • Ако приходите од редовно работење, без вонредните, еднократни приходи од 2019 изнесувале 2.400.000 денари, тоа е просек по месец од 2.400.000 / 12 = 200.000 денари;
  • Ако приходите од редовни активности, без вонредните еднократни приходи, во месец април 2020 година изнесуваат 110.000 денари, тогаш намалувањето ќе го пресметаме како однос од (110.000 – 200.000) / 200.000 = – 45%.

Услови за користење на поддршката на ниво на работник

Третата поважна разлика во однос на претходната уредба е можноста кај некои дејности, под одредени услови оваа уредба да се комбинира со уредбата за субвенционирање на придонесите.

Работодавач-барател на финансиска поддршка не може да користи финансиска поддршка за работник доколку:

  • Нето платата на работникот за последните три месеци пред поднесување на Барањето, е повисока од 39.900 денари за секој месец одделно, сразмерно на часовите на пријавено работно време (полно или неполно работно време) или доколку засновал работен однос за време пократко од три месеци, нето платата на работникот е повисока од 39.900 денари за секој месец одделно за периодот за кој е пријавен во работен однос, сразмерно на часовите на пријавено работно време (полно или неполно работно време),
  • Користи субвенционирање согласно со Уредбата со Законска сила за субвенционирање на исплата на придонеси од задолжително социјално осигурување за време на вонредна состојба, освен:
    • работодавач коj врши дејност наведена согласно со Националната класификација на дејности – НКД Рев. 2: угостителска дејност (шифра 56 – дејности за подготовка и служење на храна), туризам (шифра 79 – туристички агенции организатори на патувања (туроператори) и останати резервациски услуги како и дејностите поврзани со нив и шифра 55 – објекти за сместување) и транспорт (шифра 49 – копнен транспорт и цевоводен транспорт, шифра 50 – воден транспорт, шифра 51 – воздухопловен транспорт и 52 – складирање и помошни дејности во превозот) и
    • кој за 2018 и 2019 година нема искажано загуба после оданочување и
    • кој нема неплатени јавни давачки (данок на додадена вредност, данок на добивка, данок на личен доход, придонеси од задолжително социјално осигурување, како и акцизи и царини) согласно со објавената Листа на должници на доспеани и неплатени долгови бр. 03/2020 на веб страната на Управата за јавни приходи и
    • кој заклучно со 29 февруари 2020 година не доцнел со плаќање на обврските по основ на кредити подолго од 90 дена од денот на достасаноста, согласно со податоците за задолженост од соодветен јавен регистар/биро.
  • Користи ослободување од плаќање на данокот на личен доход и придонеси од задолжително социјално осигурување, согласно со Законот за вработувањето и осигурување во случај на невработеност (за мерките од проектот „Македонија вработува“) и
  • Вработува работник за дополнително работење, согласно со членот 121 од Законот за работните односи.

Исклучена можност за поддршка кај вработени во јавен сектор и слични случаи

Финансиска поддршка за исплата на платите не може да користи:

  • орган на државна и на локална власт и други државни органи основани согласно со Уставот на Република Северна Македонија и со закон, институција која врши дејност од областа на образованието, науката, здравството, културата, трудот, социјалната заштита и заштитата на детето, спортот, како и во други дејности од јавен интерес утврден со закон, а организирани како агенции, фондови, јавни установи, јавни претпријатија и трговски друштва основани од Република Северна Македонија, општините, градот Скопје и општините во градот Скопје и
  • приватна агенција за вработување за работник кој е отстапен кај работодавач од претходната точка.

Враќање на помошта

Враќање поради неисполнување на критериумите

Работодавачот кој користел финансиска поддршка за исплата на плати има обврска да ги врати добиените финансиски средства во целост, заедно со камата согласно со Законот за даночната постапка, доколку по извршена контрола од страна на Управата за јавни приходи и/или Државниот инспекторат за труд се утврди дека работодавачот не ги исполнил условите на ниво на работодавач и на ниво на работник.

Враќање поради остварена добивка за 2020

Работодавачот кој го искористил правото на финансиска поддршка за исплата на плати, има обврска примените финансиски средства да ги врати во Буџетот на Република Северна Македонија:

  • Но најмногу до износот од 50% од остварениот финансиски резултат пред оданочување за 2020 година зголемен за износот на оданочивите расходи и помалку искажаните приходи во Даночниот биланс за обврзниците на данокот на добивка,
  • За обврзниците на годишниот данок на вкупен приход, најмногу до износот од 50% од финансискиот резултат пред оданочување искажан во Билансот на успех за 2020 година,
  • Односно за вршителите на дејност, најмногу до износот од 50% од износот на искажаниот финансиски резултат пред оданочување во Билансот на приходи и расходи (образец Б) за 2020 година, зголемен за непризнаените расходи за даночни цели во годишниот Даночен биланс за утврдување на данокот на доход од вршење на самостојна дејност.

Работодавачот кој го искористил правото на финансиска поддршка за исплата на плати и кој не искажал даночна основа за оданочување во Даночниот биланс, износот на примена финансиска поддршка за исплата на плати нема да ја врати во Буџетот, доколку нема обврски по основ на неплатени даноци и придонеси.

За целите на пресметувањето на износот за враќање на примената финансиска поддршка за исплата на плати, работодавачот кој го искористил правото на финансиска поддршка за исплата на плати поднесува Барање за пресметување на износот за враќање на примената финансиска поддршка за исплата на плати до Управата за јавни приходи.

Формата и содржината на барањето го пропишува министерот за финансии.

Враќањето на износот ќе се изврши на три месечни рати, без камата, во месеците април, мај и јуни 2021 година.

Услови за трансформација на поддршката од условен кредит во грант

Ова е целосно нов концепт во оваа уредба и целосно различен од претходната.

Финансиската поддршка за исплата на плати е неповратна за работодавач-корисник на финансиска поддршка кој вработува до 250 вработени, кој:

  • во последните 2 години искажал добивка после оданочување,
  • не се наоѓа на листата на должници согласно со последната објавена Листа на должници на доспеани и неплатени долгови на Управата за јавни приходи на денот на поднесување на барањето,
  • заклучно со 29 февруари 2020 година не доцнел со плаќање на обврските по основ на кредити подолго од 90 дена од денот на достасаноста, согласно со податоците за задолженост од соодветен јавен регистар/биро,
  • ќе докаже дека финансиските средства во износ еднаков или поголем од износот на добиена финансиска поддршка, до крајот на 2020 ги искористил за:
    • инвестиции во вработени;
    • оперативни подобрувања на компанијата;
    • продуктивен капитал.

Инвестиции во вработените опфаќаат: обука на вработените во области како што се маркетинг и брендирање, финансиско управување, подобрување на производството, истражување и развој, дигитални вештини и надградба и слични обуки, обука на вработените за управување како што е бизнис менаџмент, стратегија, корпоративно управување или која било активност дефинирана под обука на вработените за целите на вршење на дејноста.

Оперативни подобрувања на компанијата подразбираат: набавки поврзани со надградба на производството (на пр. подобрување на производство и дизајнирање на процеси), маркетинг и брендирање, промена на деловниот модел, дигитална трансформација (автоматизација, онлајн трговија), нова експанзија на пазарот, развој на нов производ и слични набавки, воведување на акредитирани нови стандарди, набавки на патенти, авторски права, трговски марки и други права од интелектуална сопственост.

Под продуктивен капитал се подразбира: набавки на опрема и други средства кои се користат за подобрување на ефикасноста и продуктивноста на работењето, опрема поврзана со производството, компјутери и друга соодветна опрема, софтвер, опрема за транспорт и слични набавки во функција на вршење на дејноста.

Набавките за целите на вообичаени деловни активности на компанијата нема да бидат признаени (пример: плати, канцелариски трошоци, трошоци за одржување, комунални трошоци, трошоци за сметководство, и правни работи, за усогласеност и владини такси), трошоци за финансирање, изнајмување, продажни активности /рекламирање, репрезентација, трговски изложби/, набавки за одржување на постојниот софтвер, набавки за одржување на постојните сертификати во индустријата и слични тековни набавки (трошоци).

Работодавачот-корисник на финансиска поддршка кој ги исполнил условите, до Управата за јавни приходи доставува Барање за претворање на финансиската поддршка за исплата на плати во грант најдоцна до рокот за поднесување на даночниот биланс за 2020 година, со приложување на фактури за извршените набавки на инвестиции во вработените, оперативни подобрувања во компанијата и продуктивен капитал и изводи од носител на платен промет како доказ за извршеното плаќање на фактурите.

Кон Барањето за претворање на финансиската поддршка за исплата на плати во грант, работодавачот-корисник на финансиска поддршка до Управата за јавни приходи доставува Уверение за платени даноци и придонеси.

Формата и содржината на барањето го пропишува министерот за финансии.

Во рок од 15 дена од приемот на Барањето, Управата за јавни приходи го известува работодавачот за пресметаниот износот за враќање на добиената финансиска поддршка или за целосно ослободување од враќање на добиената поддршка, или во рок од 15 дена од приемот на Барањето го известува работодавачот за одбивање на барањето за претворање на финансиската поддршка за исплата на плати во грант или издава решение за претворање на финансиската поддршка за исплата на плати во грант.

Постапка за добивање на поддршката

Во однос на постапката, освен што има целосно ново Барање (нов образец), кој вклучува и прашалник од Светска Банка и изјава за исполнетост на условите, има и нова шифра за во МПИН и сосема мало продолжување на рокот за поднесок на Барањето во однос на рокот од претходната уредба.

Работодавачот-барател на финансиска поддршка до Управата за јавни приходи поднесува Барање за финансиска поддршка на работодавач заради исплатата на платите за месеците април и мај 2020 година.

Барањето може да го погледнете и преземете во продолжение.

Барањето, работодавачот-барател на финансиска поддршка го поднесува преку системот е-даноци на Управата за јавни приходи до 7-ти во месецот за претходниот месец, а комплетноста на Барањето го потврдува Управата за јавни приходи, во рок од 3 дена од денот на приемот на барањето.

Во Барањето, работодавачот-барател на финансиска поддршка дава Изјава за исполнетоста на условите за користење на поддршката.

Составен дел на Барањето е задолжителен Прашалник според стандардите на Светска Банка со кој се утврдува можноста за финансирање на финансиската поддршка од средства обезбедени од Светска Банка и истиот не претставува предуслов за добивање на финансиска поддршка од буџетски средства.

Работодавачот со комплетното Барање, за работниците за кои побарува финансиска поддршка, во полето 3.4б. од МПИН образецот внесува шифра 5000.

Работодавачот кој истовремено може да користи друга мерка за субвенционирање на социјалните придонеси и/или данок на доход во полето 3.23 од МПИН образецот ја внесува соодветната шифра за ослободување и истата ја комбинира (користи истовремено) со шифрата 5000.

После обработка на МПИН образецот, Управата за јавни приходи го информира работодавачот-барател на финансиска поддршка за вкупниот износ на финансиската поддршка што ќе биде исплатена за соодветниот месец.

Управата за јавни приходи испраќа известување до Владата на Република Северна Македонија за работодавачите кои ги исполниле условите за финансиска поддршка за исплата на платите. Известувањето содржи податоци за: ЕДБ/ЕМБГ на работодавачот-даночен обврзник, назив/име и презиме, адресни податоци, износ на одобрената финансиска поддршка и трансакциска сметка на работодавачот-корисник на финансиска поддршка.

Износот на финансиска поддршка се исплатува од 10-ти во месецот за претходниот месец преку Владина Програма за финансиска поддршка на работодавачи погодени од здравствено-економската криза предизвикана од коронавирусот COVID-19 на сметка на работодавачот-корисник на финансиска поддршка кој ги исполнил условите, согласно со известувањето од Управата за јавни приходи, односно во рок од 5 дена од прифатениот МПИН образец со одобрена финансиска поддршка согласно со оваа уредба со законска сила.

Комплетен пречистен текст од Уредбата може да најдете тука: